[F3] 7.5 - Pengisytiharan Persekutuan Malaysia

* Perlembagaan Persekutuan TM + memorandum [Sabah+S'wak]
--> Perlembagaan Persekutuan Malaysia

* Sabah - Tuntutan 20 [S'wak terima]
i) xde agama rasmi
ii) bebas beragama
iii) BI [bhs rasmi]
iv) imigresen [k'jaan ng.]
v) Malaysia [nama persekutuan]
vi) Dasar pelajaran [kekal]
vii) ade kerusi parlimen
viii) ratu British+YdP Agung --lantik--> ketua negeri

* 9 Julai 1963 [Perjanjian Persekutuan Malaysia]
--> di Malborough House, London
i) hal ehwal luar [k'jaan Persekutuan]
ii) agama Islam [rasmi --> Persekutuan; kecuali Sabah+S'wak]
- agama lain bebas
iii) BM [bhs kebangsaan]
- bhs lain boleh guna
iv) Sabah+S'wak -->BI [bhs rasmi] sehingga 10 thn slps pembentukan Persekutuan Malaysia
v) Sabah+S'wak --> kuasa imigresen+perkhidmatan awam
vi) rakyat bumiputera [Sabah+S'wak]--sama taraf-- org Melayu [PTM]

maka
isi perjanjian tersebut dimasukkan ke dalam Perlembagaan Persekutuan Malaysia
---> 16 Sept 1963 [Deklarasi Penubuhan Persekutuan Malaysia @Stadium Merdeka]
+ 101 das tembakan meriam + "Merdeka" 7kali

* PTM+ S'wak+Sabah+S'pore --> Malaysia
** S'wak+Sabah+S'pore --> merdeka!

[F3] 7.4 - kronologi pembentukan Persekutuan Malaysia

1. cadangan
- TAR --> cadangan [Mei 1961]

2. reaksi
a) TPM [sokong]
b) S'pore
- PETIR [sokong]
- B.S+P.R.S [menentang]
c) Sabah[sokong]
d) S'wak [sokong]
- SUPP [menentang]
e) Brunei --> menentang
- sultan [sokong]
-P.R.B [menentang]

3. penerangan
* JPPM [Julai 1961]
- Sabah+S'wak
--> Suruhanjaya Cobbold

4. pandangan
* Suruhanjaya Cobbold [1962]
- Sabah+S'wak
--> setuju join!

5. hak2
* JAK [1962]
- Sabah+S'wak+Brunei
--> Tuntutan 20 perkara Sabah [S'wak setuju] --> masuk dlm perlembagaan

6. pendapat
* Referendum S'pore [1962]
--> setuju join!

7. tinjau semula
* Suruhanjaya PBB [1963]; Indonesia+Filipina yg request
- Sabah+S'wak
--> setuju join!

8. Pengisytiharan Persekutuan Malaysia
- 16 Sept. 1963

[F3] 7.3 - reaksi [negara2 jiran +negara2 barat]

1. Indonesia
* awal : sokong
* last2 : menentang!
- PKI: "neokolonialisme"
- Soekarno : " Indonesia+TM --> Indonesia Raya"

2. Filipina
* menentang: "Sabah sebhgn drpd Kesultanan Sulu"
maka..
laporan Suruhanjaya Cobbold+Suruhanjaya PBB : Sabah nk join

3. negara2 Barat
* Britain+Amerika Syarikat : sokong
- cepatkan kemerdekaan
- sekat pengaruh komunis

** Suruhanjaya Cobbold [Sabah+S'wak]
-Ghazali bin Shafie
- Wong Pow Nie
- Lord Cobbold
- David Watherston
- Anthony Abell

[F3] 7.2 - Reaksi

1. PTM
- sokong;
* PAS [sokong] : "PTM+Indonesia--> Melayu Raya"

2. S'pore
* PETIR: sokong [spy x dikuasai parti b'haluan kiri]
* Barisan Sosialis + Parti Rakyat S'pore
- [anggap] PTM {plan Britain utk kekalkan pengaruhnya}

maka... referendum [pendapat] --> sokong!

3. Sabah
- tubuh parti politik
* UNKO + USNO : sokong [awal-->akhir]
* Parti Bersatu+ Parti Demokratik : sokong [tp kena merdeka dulu]
* Pasok Momogun
- awal: menentang [Sabah+S'wak+Brunei]
- akhir: sokong

maka...
UNKO+USNO+Parti Bersatu+ Parti Demokratik+Pasok Momogun --> Perikatan Sabah
* ketua [Donald Stephens + Tun Datu Mustapha bin Datu Harun]
* menang p/raya 1962 [Majlis Daerah]

4. S'wak
* PANAS+SNAP
- awal : menentang
- akhir: sokong
* SUPP : menentang
* BARJASA+PESAKA+SCA : sokong [awal->akhir]

maka...
* UNKO+USNO+BARJASA+PESAKA+SCA --> Perikatan S'wak
- menang p/raya 1963 [Majlis Daerah] --> sertai Persekutuan Malaysia

5. Brunei
* Sultan Omar Ali Saifuddin : sokong
* Parti Rakyat Brunei : menentang [kalo join = jd tanah jajahan]
- " Brunei+ S'wak+ Sabah --> K'jaan Kalimantan Utara"
- usul menentang --> DITOLAK --> PEMBERONTAKAN

maka...
* menolak [Julai 1963]
- hasil minyak + perlantikan YDP Agung

kesimpulannya [PTM+Sabah+S'wak+S'pore: sokong]
i) Sabah+S'wak [majoritinya]
awal: menentang [berhati2+ x paham]
---JPPM---> akhir : sokong

ii) Brunei
menentang

** rakyat bebas utk menentukan masa depan negara mereka!!

[F3] 7.1 - idea+ matlamat pembentukan Persekutuan Malaysia

T.A.R : "PTM+Sabah+S'wak+S'pore+Brunei --> Persekutuan Malaysia"

* cadangan
i) disambut +ve
ii) J/kuasa Perundingan Perpaduan Malaysia (JPPM)
- rundingan dgn wilayah2 yg terlibat
iii) usul ke Dewan Rakyat

*matlamat --> stabil [politik] + ekonomi [makmur] + sosial [harmoni]
i) CEPAT merdeka
ii) SEIMBANG kaum
iii) MAJU sosioekonomi
-satukan sumber tenaga + sumber asli +
-hapuskan sekatan cukai
-tarik pemodal luar
- majukan taraf hidup [Sabah, S'wak + Brunei]
iv) KESELAMATAN+KESTABILAN negeri

[F2] 7.5 - Dato' Maharaja Lela

* Dato' Maharaja Lela
- Org Besar Berlapan Perak
- Penghulu Pasir Salak

1. Faktor2 penentangan
a) British ambil hak kutip cukai
- sultan diugut turun takhta

b) Cukai baru
- cukai padi, perahu, atap, senjata, bayaran permit utk membalak
- cukai kelamin

c) cabar ketuanan Melayu
- paksa sultan sign [pengisytiharan penyerahan kuasa kpd British]
- Residen berkuasa [lantik hakim, kutip cukai, lantik penghulu]

2. meeting kt Durian Sebatang [nak bunuh Birch]
- Raja Abdullah, Raja Ismail, D.M. Lela
- D.M. Lela, Dato' Sagor, Pandak Indut + Seputum --> nk bunuh Birch

3. Birch mati dibunuh
* British ---serang--> Pasir Salak
- tp British kalah; Kapten Innes terkorban =)
---Perang Perak----
*British + tentera [India+Hong Kong]
- Perak kalah =(

4. kesan
* D.M Lela, Dato' Sagor , Pandak Indut + Seputum --> gantung sampai mati
* Sultan Abdullah + Ngah Ibrahim --> dibuang ng [Pulau Seychelles]
* Raja Ismail --> dibuang ng. [Johor]

[F2] 7.4 - Sharif Masahor

* Sharif Masahor
- pembesar Sarikei ( Sg. Rajang)
- dilantik Sultan Abdul Mu'mein Brunei


1. Faktor penentangan
a) Brooke tadbir Sarikei (Brooke ambil Sg. Rajang)

b) JB bina kubu di Kanowit+ lantik Henry Steele (wakil British)
- ambil alih kuasa!
- Sharif Masahor MENENTANG tindakan Brooke!

c) 1855; Sharif Masahor --serang--> Mukah
--usir--> Pangeran Matusin (sokong JB)

d) JB --lucut kuasa--> Sharif Masahor (Sarikei)
- Sharif Masahor MARAH!

e) Sharif Masahor + Datu Patinggi Abdul Ghapur vs J.B
- Sharif Masahor --serang--> Kanowit

f) Sharif Masahor + Datu Patinggi Abdul Ghapur + Temenggung Hashim --> berpakat!
- C.B dpt tahu

g) C.B +Belanda --tahan--> Datu Patinggi Abdul Ghapur [ dipenjarakan]

h) Sharif Masahor vs C.B
- Sg. Sadong
- S.M kalah + berundur ke Mukah =(

i) J.B --paksa Sultan Brunei --> serah Mukah + tahan S.M
- S.M dibuang ng. ke S'pore

** Brooke terus ditentang oleh
- Pemimpin Banting + Penghulu Asun

[F2] 7.3 - Rentap

*Agi Idup, Agi Ngelaban [ selagi hidup selagi berjuang]

* Rentap
- Libau [penggoncang dunia]
- Raja Darat
- pemimpin org Iban [Sg. Skrang + Sg. Saribas]

1. Faktor penentangan
a) dianggap sbg lanun
b) J.Brooke buat kubu di Nanga Skrang
c) penempatan org Iban dihapuskan

2. Brooke vs Rentap
a) Rentap --serang--> kubu JB ( Nanga Skrang)
- Allan Lee terbunuh! =)

b) J.B --tawan+bakar--> kubu Rentap (Sg. Lang)

c) pengikut Rentap berundur --> Bukit Sadok
- Rentap = "Raja Ulu"

d) C.B --serang--> kubu Rentap (Bukit Sadok)
- C.B gagal =)

e) 1863; J.B --serang--> Rentap (Bukit Sadok)
- Rentap kalah =(
--> berundur ke Entabai

[F2] 7.2 -Naning

1. Rembau--Naning--Melaka
- Dato' Naning Abdul Said [Dol Said]
- Taboh; padi, buah2an, sirih, b.timah

2. Faktor2 penentangan
a) pertahankan kemerdekaan Naning
- British: Naning (part of Melaka); mst ikut peraturan kt Melaka

b) menentang pelaksanaan Undang2 British
- British: Peraturan Penghulu ( gugat kuasa Dol Said; x boleh bicarakan kes jenayah)

c) menentang bayaran cukai
- British: Undang2 1830 (Naning byr cukai 1/10 drpd hasil keluaran pertanian)

3. British serang --> Naning [1831+1832]
a) British --isytihar--> Dol Said sbg penderhaka

b) British --serang [150 sepoi +Kapten Willie]--> Dol Said

c) British tewas =)

d) Dol Said =)
- taktik gerila
- dpt bantuan ( Seri Menanti, Sg. Ujong, Johol + Muar)
- Y.M.R Ali (Rembau) tolong

e) British+Y.M.R Ali --serang--> Naning
- Naning kalah =(
- Taboh ditawan
- rumah dibakar
- Dol Said serah diri [dpt pencen+rumah]

** British rugi 100 000 paun sterling ^__^

[F2] 7.1 - Kedah

1. Kedah vs Siam
- di bwh pimpinan: S. Ahmad Tajuddin + [Tunku Abdullah, Tunku Kudin, Tunku Long, Tunku Muhammad Saad]
- disokong : Tok Mo Ris + pemimpin agama [Syeikh Muhammad Saad]

2. British+Siam vs Kedah
a) 1823
i) Tunku Abdullah + 3000 tentera ---serang--> Siam
ii) British bantu Siam
iii) gagal =(

b) 1831
i) Tunku Kudin --tawan--> Kuala Kedah
ii) British kepung! [5 kapal perang]
iii) Kedah terputus [bekalan makanan+bantuan tentera luar]
iv) Tunku Kudin terkorban =(

c) 1836
i) Sultan Ahmad Tajuddin --plan nk serang --> Siam
ii) British dpt tahu
iii) S.A.Tajuddin ditangkap =(

c) 1838 [menentang Siam]
i) Tunku Muhammad Saad -- berjaya tawan selatan Kedah, Kota Kuala Kedah
--mara--> Songkla
ii) British tolong Siam
iii) Siam dpt Kedah balik! =(

d) Kedah --baik2--Siam
* sebab semangat juang rakyat Kedah

e) Sultan --hantar--> Tunku Daei ke Bangkok [utk berunding]
* Siam bg blk takhta Kedah --> Sultan Ahmad Tajuddin
** wilayah Perlis, Setul , Kubang Pasu --> diasingkan dr Kedah

[F2] 6.6 - kemudahan asas

* kemudahan asas
- kesihatan
- jabatan2
- elektrik
- bandar2
- pendidikan

1. kesihatan
a) hospital k'jaan
-KL, Taiping, Penang
b) pusat2 kesihatan negeri
- Perak, S'gor, N9, Pahang
c) lembaga kesihatan
- utk pastikan kebersihan bandar

2. jabatan parit + tali air
- tanaman padi [Sg. Manik, Perak, Tg. Karang]

3. Tenaga elektrik --> Penang + KL
- empangan Chenderoh [The Perak River-Hydro Electric Power Company Limited]

4. Bandar2 baru
- Ipoh [b.timah]
- Kelian Pauh -->Taiping a.k.a "kedamaian yg abadi" [b.timah]
- KL [b.timah]

5. pendidikan
* British -->s/pendidikan vernakular

a) melayu (pendidikan sekular)
- rendah sampai darjah 6
--> jd guru, polis, jwtn rendah
-pergi maktab perguruan [utk latih jd guru sekolah melayu]

b) Cina
- sukatan pelajaran dr China
- Enakmen Pendaftaran Sekolah [kawal sekolah2 cina]

c) Tamil[ladang getah]
- sukatan pelajaran dr India
- Undang2 buruh --> pengusaha ladang wajib sedia sekoolah+ guru utk anak2 pekerja
- cth : Sekolah Thamboosamy Pillai, Sekolah Vivekananda

d) Inggeris
- pendidikan sehingga menengah utk semua kaum
- sukatan pelajaran dr England
- cth: Penang Free School
- Victoria Inst.
- MCKK

[F2] 6.5 - Perubahan [hasil dr perkembangan ekonomi]

* Perubahan
- buruh luar
- s/ pengangkutan+perhubungan
- bandar baru
- kemudahan sosial
- pendidikan

1. buruh luar
a) Cina [s/ kontrak]
- kerja sampai hutang selesai
- tamat kontrak --> BEBAS
- b. timah

b) India [s/kangani]
- kangani [ketua pekerja di ladang getah]
- kerja sampai hutang selesai
- ladang getah

** Melayu; desa --> petani+nelayan

2. s/ pengangkutan
a) landasan k/api
i- Fasa I
[b. timah] lombong --> pelabuhan
* Taiping --> Port Weld
* KL --> Port Swettenham
* Seremban --> Port Dickson
* Ipoh + Batu Gajah --> Teluk Anson

ii- Fasa II
[bila NNMB ditubuhkan]
* utara--> selatan
* b.timah+getah
* utk mudahkan pentadbiran British

iii- Fasa III
[NNMTB]
* seluruh TM
* ekonomi +pentadbiran + pengangkutan awam penduduk TM

b) jln raya
- kwsn perlombongan b.timah+pertanian --> stesen k/api
* KL-Ipoh-Seremban
* kenderaan bermotor --> jln diturap
* 1939; seluruh TM [ekonomi+pentadbiran British di TM]

c) pengangkutan laut, udara
- kapal wap [Syarikat Straits Steamship (1890); S'pore]
* bekalan makanan, jentera + buruh

- penerbangan awam [Syarikat Wearne Air Service (1937); S'pore]
* S'pore - KL- Penang
** lepas WWII; Syarikat Penerbangan TM

D) s/perhubungan
- s/pos, telegraf, telefon, radio

[F2] 6.4 - Dwiekonomi

1. Ekonomi tradisional
- sara diri
- luar bandar
- padi+ikan
- alat tradisional
- buruh sikit
- modal sikit

2. Ekonomi Dagangan
- eksport
- Syarikat Eropah
- b.timah + getah
- tech. moden
- buruh ramai
- modal besar

[F2] 6.3 - Hasil hutan

*hasil hutan
-kayu-kayan, rotan, damar, madu lebah, kapur barus, getah
--> scr tradisional [kegiatan meramu]
--> British [komersil; eksport --> China, Amerika Syarikat, Eropah; Jabatan Hutan]

* Damar [getah pelbagai jenis pokok di hutan]
- utk tutup renggangan pd papan perahu
- eksport --> jd varnis

* Getah perca [pokok perca yg tumbuh di dlm hutan]
- buat alatan bedah, bola golf + bhn penebat kabel telegraf dasar laut

* Getah julutung
- ramuan getah pengunyah + pelekat [gigi palsu]

* pembalakan [ekport --> China, Britain]
- cengal, meranti, keruing

* rotan
--> China

** tumpuan pd kegiatan ekonomi perdagangan