[F3] 5.4 - Pemasyhuran Kemerdekaan

* Padang Kelab Selangor; 12 am
Union Jack [down]
PTM [up!]

* Stadium Merdeka
Merdeka [7 x]



* Kandungan Pemasyhuran Kemerdekaan
i) PTM [ng yg merdeka + berdaulat]
ii) Perjanjian PTM 1957 [Raja2 Melayu - Ratu England]
--> btk PTM
iii) Ratu England + Parlimen British [xde kuasa pd NNS]
iv) Perlembagaan Persekutuan [31 ogos 1957]
v) PTM
- Johor, Pahang, N9, S'gor, Kedah, Perlis, Kelantan, T'ganu, Perak, Melaka, Penang
vi) PTM --> negara demokrasi [rakyat sejahtera]

[F3] 5.3 - Perlembagaan Merdeka

i) PTM
ii) YDPA [ketua negara]
iii) Parlimen [Dewan Rakyat+Dewan Negara]
iv) PM [ketua pentadbiran negara]; dibantu kabinet
v) Islam [agama rasmi] PTM
vi) BM [bhs kebangsaan]
vii) kerakyatan terbuka
- lahir di PTM
- permohonan [syarat ttt]
viii) [istimewa] Melayu --> kekal

*Perlembagaan 1957
- memberikan hak mutlak kpd penduduk tempatan utk menerajui sebuah negara yg berdaulat

[F3] 5.2 - Perlembagaan PTM + Suruhanjaya Reid

131 memorandum --> Suruhanjaya Reid --> perbahasan/ cadangan asal berubah --> SETUJU!!

*Suruhanjaya Reid [Mac 1956; susun perlembagaan PTM]
Pengerusi: Lord William Reid
i) merangka perlembagaan bg PTM
ii) btk+tentukan kuasa k'jaan [pusat/negeri]
iii) jamin kedudukan khas Raja2 Melayu
iv) wujud 1 RUPA BANGSA PTM

* Perubahan perkara yg dipersetujui
i) btk ng. persekutuan [bahagi kuasa pusat/negeri]
ii) jus soli [lahir di TM]
iii) [istimewa] Melayu --> kekal
iv) Institusi Raja2 Melayu+Raja Berperlembagaan --> kekal
v) BM [bhs kebangsaan]; Cina+Tamil [sekolah masing2]
vi) Islam [agama rasmi]; lain2 boleh diamalkan

*ahli Suruhanjaya Reid
i) Sir Ivor Jennings
ii) Sir William Mc Kell
iii) Tuan B. Malik
iv) Tuan Abdul Hamid

* Parlimen British terima Cadangan Reid [Jun 1957]
Cadangan Reid --[British terima]--> Draf Perlembagaan Merdeka --[dibentangkan]
--> Perjanjian Merdeka [15 Ogos 1957]

[F3] 5.1 - Rombongan Merdeka + Perjanjian London

1. Rombongan Merdeka
T.A.R + [raja2 Melayu+British] --> adakan mesyuarat rasmi dgn British
* rombongan merdeka [4 wakil raja2 Melayu+ 4 wakil Parti Perikatan]
* matlamat --> merundingkan kemerdekaan dgn pihak British

2. Perjanjian London [18 Jan - 8 Feb 1956]
* Pengerusi: Lord Lennox-Boyd [s/u tanah jajahan British]
* PTM --> deal <--British i) [merdeka] 31/08/1957
ii) [s/jaya bebas] gubal perlembagaan Merdeka
iii) Parti Perikatan [x kacau/x ambil alih]
iv) [deal] pertahanan British + jaga keselamatan ekonomi British
v) [kekal] Raja Berperlembagaan
vi) [pembahagian kuasa] pusat/negeri

London --> balik ke PTM [Melaka; 20 Feb 1956]
* isytihar tarikh merdeka

[F2] 3.6 - Penasihat British [Johor]

Bagaimana British kukuhkan pengaruh kt Johor ?

1. Perjanjian Persahabatan 1885
- hal ehwal luar Johor [di bawah kawalan British]

2. Lembaga Penasihat Johor
- nasihat sultan Johor pinjam 200k drpd NNS [bina railway Johor-S'pore]
--> muslihat utk kawal kewangan Johor
--> Dato' Abdul Rahman Andak gagalkan rancangan [nasihat sultan jgn pinjam]

3. Singkirkan Dato' Abdul Rahman Andak
- John Anderson [gabenor NNS] --> Dato' bersara+hantar ke London

4. British jd ahli [Majlis Mesyuarat Negeri]
- Sultan Ibrahim TERPAKSA pinda Undang2 Tubuh K'jaan Johor

* Penasihat British [Johor] : Douglas Campbell

[F2] 3.6 - Pemimpin-pemimpin kanan Johor

1. Dato' Jaafar bin Muhammad
- SUK Johor [1st]
- MB Johor [1st]
- a.k.a Dato' Bentara
- wajibkan --> peg. British pakai pakaian rasmi k'jaan Johor
- Union Jack dikibarkan lebih rendah
- BM [surat rasmi ke pejabat k'jaan]


2. Dato' Abdul Rahman bin Andak
- S/u Sulit Sultan Johor
- SUK Johor
- a.k.a Dato' Seri Amar Diraja
- hal ehwal luar ng.
- kawal hub. Johor-British
- perintis "Pakatan Belajar Mengajar Pengetahuan Bahasa Johor 1888"
--> badan persuratan

3. Dato' Muhammad Salleh bin Perang
- bbrp jawatan [Pesuruhjaya Polis, Ketua Jabatan Ukur+ Ketua Jabatan Tanah]
- jaga keamanan+kestabilan ng.
- lukis peta pembangunan ng. Johor
- a.k.a Dato' Bentara Luar

4. Dato' Muhammad Ibrahim Munsyi
- Ketua Jabatan Pendidikan Johor [1st]
- sekolah [pendidikan wajib]
- a.k.a Dato Bentara Dalam
- a.k.a Bapa Pendidikan Melayu Johor
- Timbalan Menteri [1st]

[F2] 3.4 - Pemodenan Johor Melambatkan Campur Tangan British

Kebijaksanaan pemerintah -->Johor; negeri Melayu terakhir menerima Penasihat British

1. Temenggung Daeng Ibrahim
a) anak kpd Temenggung Abdul Rahman
b) Temenggung Ibrahim - Sultan Ali [Perjanjian Persahabatan 1855]
- jd pemerintah Johor [kecuali wilayah Kesang]
- Sultan Ali; sultan Johor [gelaran x boleh diwariskan kpd keturunan]
- kaw. pemerintahan Sultan Ali [wilayah Kesang]
c) cekap + asaskan pusat pentadbiran baru di Tg. Puteri
- maju [bw masuk org Cina + lada hitam + S/ Kangcu]

2. Sultan Abu Bakar [Bapa Pemodenan Johor]
a) moden
- ke England [belajar cara pentadbiran]
- mahkamah + pos + JKR
- bina sekolah, hospital , jalan raya
- polis + tentera
- teruskan s/kangcu
b) Johor - British [Perjanjian Persahabatan]
- Johor [bebas+berdaulat]
- Maharaja Abu Bakar [sultan Johor]
--> kedudukan lebih tinggi drpd Pesuruhjaya Tinggi British [S'pore]
--> boleh direct dgn k'jaan British [London]
c) BERJAYA sekat penguasaan British
- British --[peg. British sbg Konsul]---> Johor
d) Undang2 Tubuh K'jaan Johor
- Sultan xboleh serah Johor kpd kuasa asing
- Majlis Mesyuarat Menteri + Majlis Mesyuarat Negeri
- [Majlis Mesyuarat Menteri] anggota;org Melayu --> nasihat sultan
- [Majlis Mesyuarat Negeri] ahli; rakyat Johor --> gubal undang2

[F2] 3.3 - British kuasai NNMU

Bagaimana British berjaya menguasai NNMU?

1. Perjanjian Sulit British-Siam (1897)
HALANG kuasa luar bertapak di NNMU
* GAGAL sebab
- sultan bg konsesi tanah [Kelantan]
- terima permohonan buka petempatan [Terengganu]

2. Perjanjian Pengisytiharan British-Siam (1902)
IKTIRAF NNMU [Siam punya]

3. Perjanjian Bangkok (1909)
-KUASAI NNMU [raja2 Melayu x dibawa berunding]

4. Tempatkan Penasihat British
a) Kedah (1910)
- Sultan: Sultan Abdul Hamid Halim Shah
- Penasihat British: George Maxwell
- Tunku Mahmud vs George Maxwell

b) Perlis (1910)
- Raja: Raja Syed Alwi
- Penasihat British: Meadowe Frost
- perkenal jabatan baru [Hasil+Cukai, Mahkamah Tinggi+Kadi]
- kuasai Jabatan $

c) Kelantan (1910)
- Sultan: Sultan Muhammad IV
- Penasihat British: J.S Maon
- kuasai jabatan [Mahkamah Tinggi, Pollis+ Pejabat Tanah]

d) T'ganu (1919)
- Sultan : Sultan Zainal Abidin III [buat bantahan]
-->gubal perlembagaan Undang2 Tubuh Kerajaan Negeri [pelihara kedaulatan+kemerdekaan]
- wakil British: W.L Conlay [kuasa terhad]
..sultan mangkat (1918)

- Sultan Muhammad II [terpaksa sign]
- Penasihat British: J.L Humphreys
..sultan turun takhta [enggan tunduk kpd British]
- kuasai [Jabatan Kastam, Perubatan, JKR, Tanah + Galian]

[F2] 3.2 - Penasihat British [NNMU]

* Perjanjian Bangkok 1909
- British BERJAYA luaskan kuasa di NNMU
- Kedah, Perlis, Kelantan, T'ganu terima Penasihat British
- Penasihat British [nasihat semua kecuali Islam+adat Melayu]
--> GUGAT kuasa raja2 di NNMU

1. Kedah
- Sultan: Sultan Abdul Hamid Halim Shah [x iktiraf + enggan terima Penasihat British]
- Penasihat British : George Maxwell [kukuhkan kuasa+ terapkan s/pentadbiran Barat]

*Tunku Mahmud [anggota Majlis Mesyuarat Negeri] vs George Maxwell [Penasihat British]
a) Tunku Mahmud [BERJAYA--> mll tindakan mahkamah]
-BM
-Surat rasmi xperlu tapis
-kalendar Hijrah
-Jumaat [cuti umum]
-[utama] lantik org Melayu dlm pentadbiran

b) George Maxwell
-BI
-Surat rasmi [Penasihat British tapis]
-kalendar Masihi
- Ahad [cuti umum]
- [utama] lantik org British dlm pentadbiran

2. Perlis
Raja: Raja Syed Alwi [bantah tindakan Siam + enggan terima Penasihat British]
Penasihat British: Kapten Meadowe Frost [ gubal undang2 + perkenalkan jabatan baru]
* Meadowe Frost
- jabatan baru : Jabatan Hasil dan cukai, Mahkamah Tinggi dan Mahkamah Kadi
- kuasai Jabatan kewangan

3. Kelantan
Sultan: Sultan Muhammad IV [terpaksa sign!]
Penasihat British: J.S Mason
*British ambil alih kuasa mentadbir
-BERJAYA kuasai jabatan : Mahkamah Tinggi, Jabatan Polis dan Pejabat Tanah

4. Terengganu
Sultan: Sultan Zainal Abidin III [x iktiraf+tolak perlantikan Penasihat British]
a) sultan buat bantahan -->Pesuruhjaya Tinggi British [S'pore]
b) wakil British: W.L. Conlay [kuasa terhad; hal ehwal luar ng T'ganu]
c) sultan gubal perlembagaan Undang2 Tubuh K'jaan T'ganu [Ittiqa-ilmuluk bi-ta'dil ilsuluk]
[pelihara kedaulatan+kemerdekaan T'ganu]
- Sultan x boleh serah T'ganu kt kuasa aing
- Mustahak ke atas raja bermesyuarat
- Hak Raja+Menteri Besar pilih Jemaah Menteri
..sultan mangkat (1918)

Sultan: Sultan Muhammad II
a) British desak sultan sign! [Perjanjian Sultan Muhammad II-Bristish 1919]
- Penasihat British: J.L Humphreys
b) sultan turun takhta [sebab enggan tunduk kpd tekanan British]
British BERJAYA kuasai T'ganu
- kuasai : Jabatan Kerja Raya, Jabatan Tanah dan Galian

[F2] 3.1 - NNMU Penampan Keselamatan British di TM

*akhir kurun ke-19 --> Zaman Imperialis Baru [Perancis, Jerman, Amerika Syarikat + Rusia]
-nk bahan mentah+ tanah jajahan

* British bimbang sebab..
1. Perancis nak Lembah Menam Chao Phraya-nk bina terusan [Segenting Kra]
2. Jerman nak Pulau Langkawi
3. Amerika Syarikat nak Terengganu
4. Rusia nak Ujung Salang
--> maka, British nk luaskan pengaruh ke Negeri-Negeri Utara TM

1- Perjanjian Sulit 1897 [halang Siam bg mane2 kuase lain bertapak di selatan Siam]
- Siam tak bg [Kedah,Kelantan,Terengganu, Perlis] tanpa izin British
- British akui hak Siam kt ng2 tu- British tolong Siam [kalo diserang]
GAGAL sebab
a) Sultan Kelantan bg konsesi tanah kt Duff Development Company
b) Sultan Terengganu terima permohonan A.Syarikat nk buka petempatan di Pulau Redang

2- Pengisytiharan British-Siam 1902 [halang kuasa Barat luaskan kuasa]
- British iktiraf NNMU [Siam punya]
- penasihat Sultan dilantik [warga British]
--> W.A Graham [Kelantan]
--> Meadowe Frost [Kedah]
--> H.E Duke [Perlis]
- Kelantan+T'ganu xboleh bg konsesi kpd kuasa asing
BERJAYA kukuhkan pengaruh di NNMU TM.

3- Perjanjian Bangkok 1909
[Siam serah NNMU kpd British + Raja2 Melayu tak dibawa berunding]
- Siam serah ng2 tu kpd British
- Siam tak boleh sewa wilayah tanpa kebenaran British
- British serah Hak Wilayah Asingan kpd Siam [rakyat British diadili ikut s.perundangan Siam]
--> Siam dpt Tabal [daerah Kelantan]
--> Siam bg Reman kpd Kelantan +Perak
--> Sg Golok [sempadan a/bangsa]
BERJAYA kuasai TM

[F2] 2.9 - Pembentukan Persekutuan Mencabar Kewibawaan Sultan

* Persekutuan
a) K'jaan pusat --> tubuh jabatan [kehakiman, kewangan, perhubungan+perkhidmatan awam]
-penglibatan org Melayu terhad

b) Residen Jeneral
-kuasa pentadbiran, kewangan, cukai eksport
-ambil alih kuasa sultan dan Majlis Mesyuarat Negeri

c) Sultan
- terima nasihat Residen Jeneral
- xpuas hati
--> British tubuhkan Durbar @ Persidangan Raja-raja Melayu 1897


*Durbar
- ahli: Pesuruhjaya Tinggi, Raja-raja Melayu, Residen Jeneral, 4 org Residen
- 1st [Kuala Kangsar, 1897]
- 2nd [KL, 1903]
--> Sultan Idris
i) KRITIK pemusatan kuasa
ii) DESAK kuasa raja2 dikembalikan
iii) DESAK bil pegawai Melayu ditambah + dilantik ke jawatan yg lebih tinggi + iktiraf BM sbg bahasa rasmi

* kesan drpd kritikan+desakan Sultan Idris
- Durbar --> Majlis Mesyuarat Persekutuan [1909]
- Residen Jeneral --> Ketua Setiausaha
- British setuju serah balik kuasa mentadbir kepada Majlis Mesyuarat Negeri

[F2] 2.8 - Negeri-Negeri Melayu Bersekutu [NNMB]

* Sistem Residen -> tak teratur + tak diberi panduan yg jelas
maka..Residen TERLALU BERKUASA
- kelemahan s/residen [Perak, Selangor, N9, Pahang --> disatukan]

*Faktor2 penubuhan NNMB
a) KRISIS kewangan Pahang
b) KONGSI pakar
c) SISTEM perhubungan
d) KESELAMATAN

*Perjanjian Persekutuan [1 Julai 1895]
- Perak + Selangor + N9 + Pahang --> NNMB
- pusat : KL
- ketua: Residen Jeneral

syarat2 perjanjian
a) raja2 setuju gabung ng --> NNMB
b) raja2 setuju terima pegawai British [Residen Jeneral]
c) raja2 setuju ikut nasihat Residen Jeneral
d) raja2 setuju bantu ng2 lain
e) Residen Jeneral b't/jawab kpd Gabenor NNS; Pesuruhjaya Tinggi NNMB

[F2] 2.7 - Residen gugat kuasa sultan+pembesar

* Campur tangan British --> Sistem Residen
- Perak, Selangor, N9, Pahang [negeri naungan British]



Residen GUGAT kuasa sultan dan pembesar
a) PAKSA terima nasihat
-semua kecuali [agama Islam+adat istiadat Melayu]

b) KUASAI pentadbiran

c) AMBIL ALIH pungutan cukai
- Pegawai Majistret + Pemungut Hasil [Pegawai British]

d) CAMPUR ADAT
-hapuskan amalan perhambaan

[F2] 2.6 - Ringkasan bagi campur tangan British [Perak, Selangor, N9, Pahang]

* Perak
a) Raja Abdullah vs Raja Ismail [s / giliran takhta]
- Raja Abdulah minta bantuan British
b) Gee Hin vs Hai San [Perang Larut]

--> Perjanjian Pangkor
Sultan: Raja Abdullah
Raja Muda: Raja Ismail
Residen: kutip cukai


*Selangor
a) Raja Abdullah vs Raja Mahadi [Perang Klang]
- Tengku Kudin minta bantuan British
--> British GAGAL tempatkan residen
b) Rompakan kapal + Serangan rumah api
--> British DESAK sultan
Residen: J.G Davidson
Pen. Residen: Frank Swettenham


*N9
a) Dato; Bandar vs Datuk Kelana [Sg Ujong]
- Dato' Kelana minta bantuan British
- Dato' Bandar x iktiraf! --> dibuang ng ke Singapura
- British kutip cukai

b) British tempatkan pegawai Majistret+Pemungut Hasil
- kuasai [Rembau, Jelebu, Seri Mananti]
- 1895 [semua daerah disatukan --> N9]
Yang Dipertuan Besar N9 : Tunku Muhammad ibni Yamtuan Antah
Residen: Martin Lister


*Pahang
a) sultan bawa masuk pelabur Eropah
- British berusaha meluaskan pengaruh di Pahang
i) pujuk sultan
--> gagal
ii) minta bantuan sultan Johor
--> wakil British [Hugh Clifford]; kuasa terhad
b) Go Hui mati
- desak sultan
- Residen: J.P Rodger

[F2] 2.5 - British campur tangan [Pahang]

*Sultan Ahmad bawa masuk pelabur2 Eropah uth memajukan Pahang
- British rasa tergugat
--> British berusaha meluaskan pengaruhnya di Pahang


1-Pujuk sultan
- Frank Sweetenham dan Frederick Weld [Gabenor NNS] pujuk sultan terima Residen
--> GAGAL


2- Minta bantuan Sultan Johor
- Hugh Clifford --> wakil British [kuasa terhad]

3- pembunuhan Go Hui
- Go Hui [Britsih berbangsa Cina] mati dekat dgn istana
- maka, British desak sultan!


Residen : J.P Rodger

[F2] 2.4 - Campur tangan British [Negeri Sembilan]

* Sungai Ujong
-Sg Linggi [jln perhubungan utama ke pelabuhan Melaka]

* Dato' Kelana Syed Abdul Rahman vs Dato' Bandar Kulop Tunggal
- rebut kuasa
- Dato' Bandar [dpt sokongan]
- Dato' Kelana [x dpt sokongan]
--> minta bantuan British

* perjanjian Dato' Kelana - British
- Dato' Kelana [pemerintah Sg Ujong]
- British [kuasa penuh kutip cukai]
- Residen: P.J Murray
--> Dato' Bandar x iktiraf!
maka, British bg bantuan ketenteraan kpd Dato' Kelana
----> Dato' Bandar dibuang ng ke Singapura

*British kuasai [Rembau, Jelebu + Seri Menanti]
- tempatkan pegawai Majistret dan Pemungut Hasil

* 1895 - semua daerah disatukan --> N9
- Yang Dipertuan Besar: Tunku Muhammad ibni Yamtuan Seri Menanti
- Residen : Martin Lister

[F2] 2.3 - Campur tangan British [Selangor]

*Daerah Klang
-b.timah
-Sultan: Sultan Abdul Samad
-pemerintah [daerah Klang]: Raja Sulaiman
-Raja Sulaiman mangkat, Raja Abdullah dapat Klang
-Raja Mahadi [putera Raja Sulaiman] x puas hati


*Raja Abdullah vs Raja Mahadi --> Perang Klang
- merebak ke daerah lain
- kump. pelombong Cina turut terlibat
i) perdagangan Selangor terjejas
ii) Sultan lantik Tengku Kudin
- utk tamatkan Perang Klang
- x diterima pembesar2 + Raja Mahadi [bukan anak negeri Selangor]
--> minta bantuan British

TETAPI BRITISH GAGAL TEMPATKAN RESIDEN!!



* Peristiwa yg menyebabkan British berjaya campur tangan
i) Rompakan kapal dagang British [ dr P.Pinang --> Melaka]
ii) Serangan ke atas rumah api di Tg. Rachado

Residen: J.G Davidson

Pen. Residen: Frank Sweetenham

[F2] 2.2 - Campur tangan British [Perak]

*Daerah Larut
-b.timah; Long Jaafar bawa masuk org Cina

*huru-hara+x aman --> British campur tangan

a) kongsi gelap Ghee Hin vs Hai San [Perang Larut]
- Ngah Ibrahim minta bantuan Kapten Speedy
b) masalah pewarisan takhta
Sultan: Sultan Ali
Raja Muda: Raja Abdullah
Raja Bendahara: Raja Ismail
-->Sultan Ali mangkat
* Raja Abdullah x hadir ms upacara pemakaman
* Raja Ismail dilantik jd sultan
* s/pewarisan takhta Perak [Raja Muda--> Sultan]
* Raja Abdullah+Raja Yusuf menentang
-->kuasa Raja Ismail [Hulu Perak]; Raja Abdullah [Hilir Perak]
* perbalahan --> gugat keamanan

KESAN: Raja Abdullah minta bantuan British

*Andrew Clarke buat rundingan [Perjanjian Pangkor]
- pembesar2 Melayu [Sultan Ismail x dtg sebab lmbt terima surat jemputan]
- kongsi gelap Cina

*Perjanjian Pangkor [20 Januari 1874]
i) Raja Abdullah [Sultan]
ii) Raja Ismail [Raja Muda]
iii) Residen British [nasihat sultan semua perkara kecuali hal agama Islam+adat istiadat Melayu]
iv) Residen [pungut cukai]
v) hasil mahsul Perak --> gaji utk Residen, Pen. Residen, sultan, pembesar
vi) Ngah Ibrahim [Menteri Larut]+ terima seorang Pen. Residen
vii) Menteri Larut biayai segala usaha utk mengamankan Perak

[F2] 2.1 - Dasar campur tangan British di Negeri-Negeri Melayu (NNM)

*hubungan ant NNS-NNM
- NNS sbg pelabuhan entrepot [kendalikan perdagangan NNM]
--> melabur modal dlm perlombongan b. timah di Larut, Sg. Ujong, Lukut dan Klang.

kenapa British ingin campur tangan?
i) NNM kaya dgn hasil bumi
- Perak [Larut, Kinta]
- Pahang [Sg. Pahang + Sg. Lembing]; emas [Ulu Tembeling]
- Selangor [Lukut + Ampang + Petaling]
- N9 [Sg. Ujong]
ii) Revolusi Perindustrian
-perlu b.timah utk mengetin makanan
iii) Terusan Suez + kapal wap
- cepat+muatan byk+pendek jarak perjalanan England-TM
iv) bimbang campur tangan kuasa Eropah lain
- Perancis [IndoChina]
- Sepanyol [Filipina]
- Belanda [ Indonesia]
v) K'jaan baru
- Parti Konservatif [dasar campur tangan di NNM]
vi) desakan pedagang
-pertelingkahan pembesar + pergaduhan kongsi gelap
--> pedagang rugi + desak campur tangan

[F2] 1.9 - Negeri-Negeri Selat (NNS)

SHTI (1824)
i) P.Pinang [Leftenan Gabenor]
ii) Singapura [Residen]
iii) Melaka [Residen]

*1826, ketiga2 petempatan DISATUKAN ---> NNS
- seragam pentadbiran + jimat kos

NNS
i) ibu ng: P.Pinang --> S'pura [lebih strategik+untung]
ii) ketua NNS: Gabenor [terima arahan drpd Gabenor Jeneral di India]
iii) dibantu: Residen Konsuler
iv) Gabenor Jeneral British [India] : gubal dasar2+undang2 NNS

* ramai x puas hati
- seolah2 NNS tanah jajahan India
--> rayu pindah petadbiran ke London

*Faktor2 pemindahan [India--> London]
i) SHTI [India] x ambil berat psl NNS
ii) NNS bantah cadangan hapuskan taraf pelabuhan bebas di S'pura
iii) imigran Cina [kedatangan x terkawal]
-kongsi gelap+ kacau bilau
iv) Akta Mata Wang 1855
-dolar Sepanyol --[diganti]--> rupee India
-pedagang rugi sebab nilai rendah
v) penduduk tempatan bantah, NNS sbg tmpt buangan banduan

[F2] 1.8 - SHTI ambil Melaka

Macam mana SHTI berjaya dapat Melaka?

macam ni,
1) Belanda mendakwa Singapura tu Belanda punya
2) Belanda bimbanglah kalau2 Singapura maju sgt, nnt menjejaskan perdagangan di Betawi
3) British vs Belanda
- British x nak bgla S'pura tu, sebab S'pura tu berpotensi utk maju

jadi...
mereka pon buat perjanjian

*Perjanjian Inggeris-Belanda (17 Mac 1824)
a.k.a Persetiaan London
i) S'pura [British]
ii) Belanda janji x nak buka petempatan kt TM
iii) Bangkahulu [Belanda] + Melaka [British]
iv) British janji x nak buka petempatan kt selatan S'pura

*Kesan Perjanjian Inggeris-Belanda 1824
a) Kepulauan Melayu terbahagi 2
- Semenanjung TM + S'pura --> British
- Kepulauan Riau+ Lingga --> Belanda
b) British kuasai laluan perdagangan di Selat Melaka
c) K'jaan Johor berpecah
- Johor+S'pura --> British
- Kepulauan Riau+Lingga --> Belanda

[F2] 1.7 - Ringkasan bagi (SHTI dpt Singapura)

1) SHTI nk Singapura
- Penang x maju
- strategik

2) Taktik [perjanjian]

a) 1819 (Raffles- T.A.R)
-SHTI bina loji
--> Sultan Abdul Rahman x setuju [x sah]

b) taktik masalah pewarisan
- Sultan Hussein [putera sulung] kecewa x jd sultan
--> tabalkan Sultan Hussein jd sultan
* maka Johor ade 2 sultan
Sultan Hussein (Singapura)
Sultan Abdul Rahman (Lingga)

-->perjanjian 1819 [xdpt berkuasa penuh]
c) 7 Jun 1823 (Raffles- S.Hussein+T.A.R)
-->berkuasa di seluruh S'pura+pulau2 berdekatan

d) 2 Ogos 1824 (John Crawfurd - S.Hussein+T.A.R)
--> dpt Singapura

3) paksa Temenggung pindah pusat pentadbiran
Kuala Sg. S'pura --> Teluk Belanga --> Johor Bahru

4) ambil tanah2
Kg Gelam + Teluk Belanga

[F2] 1.6 - Singapura diserah kepada SHTI

perjanjian 1819, Raffles x dpt berkuasa penuh ke atas Singapura

*Macam mana Raffles dapat berkuasa penuh ke atas Singapura?
--> 2 perjanjian
* 7 Jun 1823 [berkuasa di seluruh Singapura dan pulau2 yg berdekatan]
* 2 Ogos 1824 [S'pura diserahkan scr rasmi kpd SHTI]



i) Perjanjian 7 Jun 1823 [ Raffles- S.Hussein+T.A.R]
- Sultan dpt 1500 dolar Sepanyol + Temenggung dpt 800 dolar Sepanyol
- Sultan + Temenggung xberhak kutip cukai dr tongkang Cina
- SHTI berkuasa penuh di seluruh Pulau S'pura+pulau2 berdekatan [kecuali kwsn @pulau kediaman Sultan+Temenggung]
- Undang2 British dikuatkuasakan

ii) Perjanjian 2 Ogos 1824
- Sultan Hussein+T.A.R serah S'pura kpd SHTI
- Sultan Hussein+T.A.R benarkan pedagang2 bebas berdagang di Johor + wilayah takluk
- Sultan Hussein+T.A.R @ waris boleh stay kt tanah milik baginda di S'pura @ pindah

1) SHTI suruh T.A.R pindahkan pusat pentadbiran
Kuala Sg. S'pura --> Teluk Belanga
2) SHTI amik tanah2 di Kg Gelam+Teluk Belanga
3) Teluk Belanga --> Johor Bahru (1866)