[F2] 2.9 - Pembentukan Persekutuan Mencabar Kewibawaan Sultan

* Persekutuan
a) K'jaan pusat --> tubuh jabatan [kehakiman, kewangan, perhubungan+perkhidmatan awam]
-penglibatan org Melayu terhad

b) Residen Jeneral
-kuasa pentadbiran, kewangan, cukai eksport
-ambil alih kuasa sultan dan Majlis Mesyuarat Negeri

c) Sultan
- terima nasihat Residen Jeneral
- xpuas hati
--> British tubuhkan Durbar @ Persidangan Raja-raja Melayu 1897


*Durbar
- ahli: Pesuruhjaya Tinggi, Raja-raja Melayu, Residen Jeneral, 4 org Residen
- 1st [Kuala Kangsar, 1897]
- 2nd [KL, 1903]
--> Sultan Idris
i) KRITIK pemusatan kuasa
ii) DESAK kuasa raja2 dikembalikan
iii) DESAK bil pegawai Melayu ditambah + dilantik ke jawatan yg lebih tinggi + iktiraf BM sbg bahasa rasmi

* kesan drpd kritikan+desakan Sultan Idris
- Durbar --> Majlis Mesyuarat Persekutuan [1909]
- Residen Jeneral --> Ketua Setiausaha
- British setuju serah balik kuasa mentadbir kepada Majlis Mesyuarat Negeri

[F2] 2.8 - Negeri-Negeri Melayu Bersekutu [NNMB]

* Sistem Residen -> tak teratur + tak diberi panduan yg jelas
maka..Residen TERLALU BERKUASA
- kelemahan s/residen [Perak, Selangor, N9, Pahang --> disatukan]

*Faktor2 penubuhan NNMB
a) KRISIS kewangan Pahang
b) KONGSI pakar
c) SISTEM perhubungan
d) KESELAMATAN

*Perjanjian Persekutuan [1 Julai 1895]
- Perak + Selangor + N9 + Pahang --> NNMB
- pusat : KL
- ketua: Residen Jeneral

syarat2 perjanjian
a) raja2 setuju gabung ng --> NNMB
b) raja2 setuju terima pegawai British [Residen Jeneral]
c) raja2 setuju ikut nasihat Residen Jeneral
d) raja2 setuju bantu ng2 lain
e) Residen Jeneral b't/jawab kpd Gabenor NNS; Pesuruhjaya Tinggi NNMB

[F2] 2.7 - Residen gugat kuasa sultan+pembesar

* Campur tangan British --> Sistem Residen
- Perak, Selangor, N9, Pahang [negeri naungan British]



Residen GUGAT kuasa sultan dan pembesar
a) PAKSA terima nasihat
-semua kecuali [agama Islam+adat istiadat Melayu]

b) KUASAI pentadbiran

c) AMBIL ALIH pungutan cukai
- Pegawai Majistret + Pemungut Hasil [Pegawai British]

d) CAMPUR ADAT
-hapuskan amalan perhambaan

[F2] 2.6 - Ringkasan bagi campur tangan British [Perak, Selangor, N9, Pahang]

* Perak
a) Raja Abdullah vs Raja Ismail [s / giliran takhta]
- Raja Abdulah minta bantuan British
b) Gee Hin vs Hai San [Perang Larut]

--> Perjanjian Pangkor
Sultan: Raja Abdullah
Raja Muda: Raja Ismail
Residen: kutip cukai


*Selangor
a) Raja Abdullah vs Raja Mahadi [Perang Klang]
- Tengku Kudin minta bantuan British
--> British GAGAL tempatkan residen
b) Rompakan kapal + Serangan rumah api
--> British DESAK sultan
Residen: J.G Davidson
Pen. Residen: Frank Swettenham


*N9
a) Dato; Bandar vs Datuk Kelana [Sg Ujong]
- Dato' Kelana minta bantuan British
- Dato' Bandar x iktiraf! --> dibuang ng ke Singapura
- British kutip cukai

b) British tempatkan pegawai Majistret+Pemungut Hasil
- kuasai [Rembau, Jelebu, Seri Mananti]
- 1895 [semua daerah disatukan --> N9]
Yang Dipertuan Besar N9 : Tunku Muhammad ibni Yamtuan Antah
Residen: Martin Lister


*Pahang
a) sultan bawa masuk pelabur Eropah
- British berusaha meluaskan pengaruh di Pahang
i) pujuk sultan
--> gagal
ii) minta bantuan sultan Johor
--> wakil British [Hugh Clifford]; kuasa terhad
b) Go Hui mati
- desak sultan
- Residen: J.P Rodger

[F2] 2.5 - British campur tangan [Pahang]

*Sultan Ahmad bawa masuk pelabur2 Eropah uth memajukan Pahang
- British rasa tergugat
--> British berusaha meluaskan pengaruhnya di Pahang


1-Pujuk sultan
- Frank Sweetenham dan Frederick Weld [Gabenor NNS] pujuk sultan terima Residen
--> GAGAL


2- Minta bantuan Sultan Johor
- Hugh Clifford --> wakil British [kuasa terhad]

3- pembunuhan Go Hui
- Go Hui [Britsih berbangsa Cina] mati dekat dgn istana
- maka, British desak sultan!


Residen : J.P Rodger

[F2] 2.4 - Campur tangan British [Negeri Sembilan]

* Sungai Ujong
-Sg Linggi [jln perhubungan utama ke pelabuhan Melaka]

* Dato' Kelana Syed Abdul Rahman vs Dato' Bandar Kulop Tunggal
- rebut kuasa
- Dato' Bandar [dpt sokongan]
- Dato' Kelana [x dpt sokongan]
--> minta bantuan British

* perjanjian Dato' Kelana - British
- Dato' Kelana [pemerintah Sg Ujong]
- British [kuasa penuh kutip cukai]
- Residen: P.J Murray
--> Dato' Bandar x iktiraf!
maka, British bg bantuan ketenteraan kpd Dato' Kelana
----> Dato' Bandar dibuang ng ke Singapura

*British kuasai [Rembau, Jelebu + Seri Menanti]
- tempatkan pegawai Majistret dan Pemungut Hasil

* 1895 - semua daerah disatukan --> N9
- Yang Dipertuan Besar: Tunku Muhammad ibni Yamtuan Seri Menanti
- Residen : Martin Lister

[F2] 2.3 - Campur tangan British [Selangor]

*Daerah Klang
-b.timah
-Sultan: Sultan Abdul Samad
-pemerintah [daerah Klang]: Raja Sulaiman
-Raja Sulaiman mangkat, Raja Abdullah dapat Klang
-Raja Mahadi [putera Raja Sulaiman] x puas hati


*Raja Abdullah vs Raja Mahadi --> Perang Klang
- merebak ke daerah lain
- kump. pelombong Cina turut terlibat
i) perdagangan Selangor terjejas
ii) Sultan lantik Tengku Kudin
- utk tamatkan Perang Klang
- x diterima pembesar2 + Raja Mahadi [bukan anak negeri Selangor]
--> minta bantuan British

TETAPI BRITISH GAGAL TEMPATKAN RESIDEN!!



* Peristiwa yg menyebabkan British berjaya campur tangan
i) Rompakan kapal dagang British [ dr P.Pinang --> Melaka]
ii) Serangan ke atas rumah api di Tg. Rachado

Residen: J.G Davidson

Pen. Residen: Frank Sweetenham

[F2] 2.2 - Campur tangan British [Perak]

*Daerah Larut
-b.timah; Long Jaafar bawa masuk org Cina

*huru-hara+x aman --> British campur tangan

a) kongsi gelap Ghee Hin vs Hai San [Perang Larut]
- Ngah Ibrahim minta bantuan Kapten Speedy
b) masalah pewarisan takhta
Sultan: Sultan Ali
Raja Muda: Raja Abdullah
Raja Bendahara: Raja Ismail
-->Sultan Ali mangkat
* Raja Abdullah x hadir ms upacara pemakaman
* Raja Ismail dilantik jd sultan
* s/pewarisan takhta Perak [Raja Muda--> Sultan]
* Raja Abdullah+Raja Yusuf menentang
-->kuasa Raja Ismail [Hulu Perak]; Raja Abdullah [Hilir Perak]
* perbalahan --> gugat keamanan

KESAN: Raja Abdullah minta bantuan British

*Andrew Clarke buat rundingan [Perjanjian Pangkor]
- pembesar2 Melayu [Sultan Ismail x dtg sebab lmbt terima surat jemputan]
- kongsi gelap Cina

*Perjanjian Pangkor [20 Januari 1874]
i) Raja Abdullah [Sultan]
ii) Raja Ismail [Raja Muda]
iii) Residen British [nasihat sultan semua perkara kecuali hal agama Islam+adat istiadat Melayu]
iv) Residen [pungut cukai]
v) hasil mahsul Perak --> gaji utk Residen, Pen. Residen, sultan, pembesar
vi) Ngah Ibrahim [Menteri Larut]+ terima seorang Pen. Residen
vii) Menteri Larut biayai segala usaha utk mengamankan Perak

[F2] 2.1 - Dasar campur tangan British di Negeri-Negeri Melayu (NNM)

*hubungan ant NNS-NNM
- NNS sbg pelabuhan entrepot [kendalikan perdagangan NNM]
--> melabur modal dlm perlombongan b. timah di Larut, Sg. Ujong, Lukut dan Klang.

kenapa British ingin campur tangan?
i) NNM kaya dgn hasil bumi
- Perak [Larut, Kinta]
- Pahang [Sg. Pahang + Sg. Lembing]; emas [Ulu Tembeling]
- Selangor [Lukut + Ampang + Petaling]
- N9 [Sg. Ujong]
ii) Revolusi Perindustrian
-perlu b.timah utk mengetin makanan
iii) Terusan Suez + kapal wap
- cepat+muatan byk+pendek jarak perjalanan England-TM
iv) bimbang campur tangan kuasa Eropah lain
- Perancis [IndoChina]
- Sepanyol [Filipina]
- Belanda [ Indonesia]
v) K'jaan baru
- Parti Konservatif [dasar campur tangan di NNM]
vi) desakan pedagang
-pertelingkahan pembesar + pergaduhan kongsi gelap
--> pedagang rugi + desak campur tangan