[F1] 10.2 - [sambungan dari sosiobudaya Sarawak]

c. Kebudayaan

i. Melanau
-perayaan: Kaul [jamu ipok yg mengawal laut]-->jamu dgn "serahang"
-tujuan : --> utk dpt byk tangkapan+selamat kt laut+elak penyakit

ii. Iban
-perayaan: Gawai [Pesta Menuai]
-jenis2 gawai: Burung, Batu, Kenyalang, Antu
-tarian: Ngajat [tanda kesyukuran pesta menuai padi]

iii. Melayu Srawak
-tradisi: bergendang [muzik+nyanyi+pantun+tarian]
-lelaki --> menari
-perempuan --> main gendang [nyanyi+pantun]

iv) alat muzik
-gendang
-suling
-sape Org Ulu
-engkerurai
-sape kaum Punan

[F1] 10.1 - Sarawak

1. Latar belakang
-Batang Sarawak @ Sg Sarawak
-ng yg terawal yg diduduki oleh manusia di A.T [Gua Niah]
- hubungan *Brunei-Sarawak*
--> ditadbir oleh kesultanan Brunei sejak abad ke-15
--> bbrp unit jajahan [ditadbir oleh pembesar; kuasa autonomi]


2. Masyarakat [lebih drpd 27 etnik]
a. Pesisiran pantai
-Melayu
-Melanau

b. Lembah Sg
-Iban
-Bidayuh
-Kenyah

c. Pedalaman
-Kelabit
-Penan
-Murut


3. Sosiobudaya
a. pendidikan
-x formal
-formal


b. peraturan/ adat resam
i) tuai rumah
-t/jwb jaga [keselamatan+keamanan]
-selesaikan masalah
-tetapkan tarikh [Hari Gawai@ Pesta Menuai, Perayaan Beranyi]


ii) Iban
-simpan [pasu, gong, tempayan] a.k.a tajau
-tajau --> diwarisi turun temurun [bernilai + suci + dihormati]
--> f(x) [harta simpanan + diperoleh secara tukar barang]


iii) Kayan, Kelabit , Kenyah [3 K]
-tindik telinga
-->kecantikan
-->jenis anting2=status
-->anting2 [diwarisi]
-tatu+cacah badan
--> corak =makna tersendiri

iv) Melayu Sarawak
-Islam

v) Iban, Bidayuh, Org Ulu
-rumah panjang

[F1] 8.8 - Negeri Sembilan

Negeri Sembilan terdiri daripada sembilan daerah @ luak
(a) Sg Ujong
(b) Rembau
(c) Jelebu
(d) Johol
(e) Ulu Muar
(f) Gunung Pasir
(g) Terachi
(h) Jempul

Org Minangkabau (dari Sumatera) ---> Melaka + menetap di Naning, Sg Ujong dan Rembau
*tunjuk taat setia (sebab sultan Melaka berasal dari Melayu-Jambi)

* 4 daerah(kepunyaan penduduk asli) i.e Sg Ujong, Klang, Jelebu dan Johol
[dibawah kerajaan Melaka]



lihat rajah di atas
3 faktor utama tersebut telah menyebabkan ketidaktenteraman [x aman] Ng 9
dan mendorong penghulu2 di Ng 9 meminta bantuan sultan Johor
tapi...sultan Johor tak bantu dan beri kuasa pd mereka untuk mencari seorang anak raja dari Pagar Ruyong i.e Raja Melewar


Lepas tu, Raja Melewar pun pergi ke Siak dan Johor untuk mendapatkan keizinan memerintah Ng 9

*tahun 1773, Yamtuan: Raja Melewar
[ingat ye..Raja Melewar ni dari Pagar Ruyong]
*dan amalan melantik pembesar dari Pagar Ruyong berakhir selepas Raja Lenggang menjadi Yamtuan Besar

sekian...
habis dah bab lapan!!
^__^

[F1] 8.7 - Selangor

Dari segi sejarah, asal nama Selangor tidak dapat diketahui dengan jelas.
Namun, dipercayai asal Selangor diperoleh sempena mengambil nama Sungai Selangor.

Kerajaan Selangor merupakan kerajaan Melayu baru yang muncul pada kurun ke-18.
Sebelum itu, pemerintahan di Selangor berasaskan kampung2 kecil yang berajakan kerajaan Melayu Melaka....
(ayat buku teks m/s 133)


1) Jajahan kerajaan Melaka
- Jeram, Klang, Langat dan Kuala Selangor

2) Tun Perak (anak bendahara Melaka)
-jd penghulu Klang

3) [Pada kurun ke-17, org Bugis telah mendiami kawasan pantai Selangor; Kuala Selangor + Klang]
Klang: di bwh kuasa To' Engku Klang (Orang Besar Klang)

Org Bugis---> kukuhkan kuasa dgn lantik Raja Lumu sbg raja Selangor
lepas tu jadi Sultan Selangor (tahun 1766) dgn gelaran Sultan Salehuddin Shah

*sebab tu kt m/s 133 menyatakan
"Sultan Selangor berasal drpd org Bugis yg telah mendirikan penempatan mereka di Kuala Selangor dan Kota Linngi"

Jadi...
Sultan Selangor yg pertama : Sultan Salehuddin Shah
yg kedua : Sultan Ibrahim Shah
yg ketiga : Sultan Muhammad Shah

*Sultan Ibrahim Shah ---> majukan Selangor
bijih timah....bijih timah..bijih timah..
Selangor kaya!!
sebab tu Belanda ingin menaklukinya

[F1] 8.6 - Terengganu

Sejarah nama Terengganu
(a) Taring anu [anu merujuk sebutan bagi harimau]

Kerajaan Terenggannu muncul sekitar tahun 1700 hingga 1703
Sejarah kerajaan Terengganu melibatkan negeri Pahang dan Johor

(a) Sultan Zainal Abidin 1
[Tun Zainal Abidin Paduka Maharaja; keluarga bendahara Pahang] dilantik oleh Sultan Sulaiman Badrul Alam Shah; sultan Johor]
*sebab ade hubungan persaudaraan
*igt bab 7 [m/s 108] ---> Terengganu adalah jajahan takluk Johor pada ketika itu

(b) Sultan Mansor Shah 1 (zaman kegemilangan kerajaan Terengganu)
*libatkan diri dlm perdagangan
*lantik wakil untuk jaga urusan perdagangan

Hubungan diplomatik
*dgn Siam
(a) bantu Siam dgn serang Raja Ligor [1765]
(b) hantar bunga emas ke Siam (sbg tanda persahabatan)
---tapi, pemerintah Siam menanggap pemberian bunga emas sbg tanda Terengganu mengakui ketuanan Siam

Islam
*Sultan Omar (pegang kuat pada ajaran Islam)
*negeri terawal menerima pengaruh agama Islam
--bukti (i) artifak abad ke-13; tembaga purba (dgn tulisan al-Quran)
(ii) prasasti Terengganu [bertarikh 702 Hijrah]; menyebut ttg 10 darma @ undang2

[F1] 8.5 - Kelantan

1) Sejarah nama kelantan
(a) Ho-lo-tan @ Kuo-lo-tan (Sejarawan China, Shen-Yau)
(b) kolam (tanah) + autam (sempadan) = Kolantam
kolantam....kolantam..kolantam....KELANTAN!!


2) Kelantan asalnya diperintah oleh beberapa orang raja di daerah yang berasingan



Setelah Long Muhammad berjaya membebaskan semula negeri Kelantan daripada tawanan Terengganu
dan..
mengisytiharkan dirinya sebagai Sultan Muhammad 1
[Sultan Muhammad 1 ni dgn Sultan Muhammad yg memerintah Pahang bukan orang yg sama!!!]
ok?
*Sultan Muhammad 1 dari Kelantan
(Long Muhammad setelah mengalahkan Terengganu)
*Sultan Muhammas dari Pahang
(Raja Muhammad dari Melaka yang dihantar oleh sultan Melaka untuk memerintah Pahang)

3) Hubungan diplomatik


Kelantan telah menjalin hubungan dengan Siam untuk
(a) elakkan serangan luar
(b) jaga kemerdekaan

4) perdagangan
(a) laluan perdagangan antara Timur dan Barat
*Kuala Sg Kelantan = tmpt persinggahan sblm ke Teluk Siam, Kemboja dan China
(b) wang emas = dinar dan wang pitis

[F1] 8.4 - Pahang

Nama lain bagi Pahang
(a) Phang @ Pahangh (rekod China)
(b) Pong fong (penulis China)
(c) Fahan (org Arab)
(d) tapi..mengikut cerita tradisi Melayu, nama Pahang diambil sempena
"nama pokok Mahang yang tumbang merentangi Sungai Pahang di Kampung Kembahang"
(e) Pura (Sejarah Melayu)

sila rujuk rajah di atas
sejarah kesultanan ni Pahang ni melilbatkan dua negeri; Melaka dan Johor
okey..
*sekarang igt tak yg kisah Tun Perak dgn sultan melaka di bab 5 [m/s 84]
yg kes Tun Perak tak tuntut bela apabila anaknya Tun Besar dibunuh oleh putera Sultan Mansor Shah iaitu Raja Muhammad

dan........

Tun Perak tak tuntut bela sebab dia sgt setia pada sultan

tapi TAK NAK Raja Muhammad jadi pengganti sultan!!
Maka....sultan pon menghantar Raja Muhammad ke Pahang.
[masa ni Pahang adalah jajahan takluk Melaka]

1) sebab tu, keturunan Melaka memulakan kesultanan di Pahang (tahun 1470)
Raja Muhammad [dari Melaka ke negeri Pahang] dgn gelaran Sultan Muhammad Shah

2) tahun 1641-1673
Johor pula ambil alih
kenapa?? (kan masa tu kerajaan Melaka dah jatuh)

igt tak bab 7

[m/s 108]
*Pada tahun 1641, jajahan takluk Johor meliputi wilayah pantai barat Semenanjung Tanah Melayu termasuk Pahang.
[m/s 103]
....Sultan Johor juga mengawal hal ehwal Pahang. Sultan Pahang yang baru biasanya akan ditentukan oleh sultan Johor.

3) Lepas tu..berlaku perpecahan dalam kerajaan Johor [bab 7]....Pahang diletakkan dibawah penguasaan Bendahara Johor *Tahun 1882, Bendahara Wan Ahmad ----> sultan [slps rampas kuasa daripada Bendahara Tun Mutahir]

-end-

[F1] 8.3 - Perak

Perak
[m/s 125] Tiada catatan yang menjelaskan asal nama negeri Perak
tapi..menurut A.Halim Nasir, nama Perak diambil sempenana nama Sungai Perak yang terletak di Chegar Galah yang terdapat sejenis ikan berwarna putih seperti perak



sila rujuk rajah di atas...

Terdapat dua sumber sejarah utama yang mengisahkan sejarah negeri Perak
(a) Sejarah Melayu
(b) Salasilah Perak

[m/s 125] Menurut kedua2 sumber ini, Tun Saban telah menghadap Sultan Mahmud Shah, memohon seorang putera baginda untuk dirajakan di Perak.
Maka, baginda berkenan menghantar puteranya, Raja Muzaffar ke Perak berserta alat kebesaran negeri [Cura Si Manjakini]
Maka..........Raja Muzaffar ditabalkan menjadi sultan Perak yang pertama [Sultan Muzaffar Shah]
pusat pemerintahan : Tanah Abang

perak...bijih timah...perak.... bijih timah
disebabkan kekayaan Perak ini, Perak menghadapi beberapa ancaman dari kuasa luar!

1) Acheh telah menawan Perak pada 1575 dan menjadikannya negeri naungan
...ingat balik bab 7 -->[m/s 106]
Setelah kejatuhan Melaka, Acheh muncul sebagai satu kuasa yang besar di rantau ini.
Acheh telah menyerang Perak pada tahun 1575.


2) Jadi...bila Acheh menguasai Perak, hal ini menyukarkan pihak Belanda untuk berdagang di Perak
Oleh itu ---> Belanda KEPUNG+PAKSA sultan Perak sign deal dgn VOC
(i) Perak bersetuju jual bijih timah kepada Belanda

3) Cukai di lombong bijih timah di Klian Intan [diusahakan oleh org Reman dari Siam]
cukai....bijih timah.....Perak kaya!!!
Maka...Siam pun berminat untuk kuasai Perak
jadi..Siam suruh Kedah serang Perak (1816, 1818, 1819)
..dan Perak tewas + hantar bunga emas + benar org Siam beli bijih timah tanpa cukai
[tapi tak berjaya..sebab ade penglibatan British melalui Perjanjian Low]


oh lupa!
tgk pencerna minda [m/s 126]
Antara keunikan Perak ialah berkaitan dengan proses pemilihan dan perlantikan sultan
Perak mengamalkan sistem giliran"Sistem giliran"

sekarang kita belajar sejarah Pahang pula
^__^

[F1] 8.2 - Kedah

Terdapat 4 nama lain bagi Kedah
(a) Cheh-Cha [org Cina]
(b) Kataha, Kalagam @ Kadaram [pedagang India]
(c) Kalah @ Kalah Bar [pedagang Arab]
(d) Sai [org Siam]

Sultan Muzaffar Shah telah membahagikan Kedah kepada 3 pusat pentadbiran
(a) Kota Palas
(b) Langkawi
(c) Kota Ulu
pindah...pindah..pindah sampai tahun 1735 --> Kota Setar menjadi pusat pemerintahan
sekarang...ALOR SETAR

Disebabkan kedudukan Kedah yang strategik...Kedah menjadi tumpuan pedagang dari Arab, Parsi, India, Sri Lanka, China dan Barat
Maka, Kedah terpaksa menghadapi cabaran daripada kuasa luar


okey
cuba tengok rajah di atas
[m/s 123]...Pada tahun 1619, Kedah diserang oleh Acheh yg diketuai oleh Sultan Iskandar Muda Mahkota Alam
....igt balik bab 7 ----> [m/s 106]
Acheh telah menjadi satu kuasa besar di rantau ini [di bawah pemerintahan Sultan Iskandar Muda Mahkota Alam] setelah kejatuhan Kerajaan Melaka
dan...Acheh telah MENYERANG KEDAH pada 1619
disebabkan serangan Acheh tersebut, Kedah meminta bantuan Siam

[m/s 124]...Tetapi, pada 1767, Siam ditawan oleh Burma
oleh itu, Kedah pun menjalin persahabatan dgn Burma [untuk menjamin keselamatan]

Kemudian...pada kurun ke-18
Kedah menghadapi ancaman Siam + mslh dalaman [perebutan takhta dan pertikaian kerabat diraja]
oleh itu, Kedah meminta pertolongan Inggeris

tapi...bila Kedah berbaik2 dengan Inggeris + enggan akur pada Siam
menyebabkan Siam menakluk Kedah pada 1821

lepas tu...Sultan Kedah + pembesar + pengikut berundur ke Penang
[susun strategi untuk serang Siam di Kedah]
dan.....akhirnya, Kedah berjaya mendapatkan semula kemerdekaan dari Siam pada tahun 1842

tapi lepas tu
Kedah baik2 dgn Siam lepas tahun 1842
maka....Kedah pun menjadi sebuah negeri yang aman dan makmur
-end-

[m/s 124] Negeri Kedah terkenal sebagai sebuah pelabuhan entrepot
(a) mengamalkanUndang-Undang Laut Melaka
(b) sistem sukat + matawang
(c) hasil tempatan - emas, bijih timah, lada hitam, damar, rotan, tanduk dan gading

Menurut
(a) Hikayat Merong Mahawangsa
-Kerajaan Kedah telah wujud pada abad ke7
-Raja Kedah [Merong Mahawangsa] peluk Islam --> Sultan Muzaffar Shah

(b) Al-Tarikh Salasilah Negeri Kedah
-Maharaja Derba Raja pelukIslam --> Sultan Muzaffar Shah

kesimpulannya
2 sumber sejarah tersebut menyatakan kedatangan Islam ke Kedah; pemerintah memeluk Islam

ok?
^__^
sekarang kita belajar sejarah negeri Perak pula

[F1] 8.1 - Kerajaan Negeri-Negeri Melayu

okey
untuk BAB 8 : Kerajaan Negeri-Negeri Melayu ni
kamu akan mempelajari kerajaan Melayu yang tua dan kerajaan Melayu yang baru.

Kerajaan Melayu tua: wujud sebelum zaman Kesultanan Melayu Melaka
(a) Kedah
(b) Perak
(c) Pahang

Kerajaan Melayu baru: terbentuk selepas zaman Kesultanan Melayu Melaka
(a) Kelantan
(b)Terengaanu
(c) Selangor
(d) Negeri Sembilan

[F1] 7.8 Kemerosotan Kerajaan Johor

faktor utama yang menyebabkan kemerosotan Kerajaan Johor

satu --> Johor vs Jambi
dua --> Perebutan (kuasa+takhta)
tiga --> Bugis di Johor
empat --> Pengaruh VOC

[F1] 7.7 - Kegemilangan Kerajaan Johor [Persuratan]

Johor dikenali sebagai pusat persuratan Melayu sejak abad ke-17
(ayat dari buku teks m/s 112)

(a) Tun Sri Lanang
-susun Sejarah Melayu

(b) Hikayat Hang Tuah
- MENGAGUNGKAN nama Kesultanan Melayu Melaka sbg sebuah empayar agung pada ketika itu

(c) Riau (pusat kerajaan Johor)
-hasilkan byk karya sejarah, bahasa, dan buku agama Islam

(d) pengarang terkenal; Raja Haji Ahmad + Raja Ali Haji

(e) Johor = pusat pengajian ilmu agama Islam
*Makam Tauhid (pusat pemerintahan Johor)

[F1] 7.6 - Kegemilangan Kerajaan Johor

Faktor2 yang menyumbang kepada kegemilangan Kerajaan Johor

satu -> sultan+pembesar yg cekap
dua -> pusat perdagangan
tiga -> persuratan

okey

1) KECEKAPAN Sultan dan pembesar Johor mentadbir negeri merupakan FAKTOR UTAMA Johor mencapai kegemilangan (ayat dari buku teks m/s 108)

2) KEMAJUAN dalam kegiatan perdagangan
(seperti yang diringkaskan dibawah)


tgk m/s 108
jajahan takluk Johor sangat luas
jadi Johor dapat mengumpul PELBAGAI hasil dagangan!!!

oleh itu, RAMAI lah pedagang asing datang berniaga di pelabuhan Johor
dari... (a) China; Canton (Guangzao) dan Amoy
(b) Belanda
(c) Inggeris

Semasa pemerintahan Sultan Mahmud Shah II (1685-1699)
Pusat pentadbiran + pelabuhan Johor telah BERPINDAH dari BATU SAWAR ke RIAU

"Bilangan kapal yang berlabuh di pelabuhan Johor TERLALU BANYAK"
*Thomas Silcher (gabenor Belanda, 1689)

KEPELBAGAIAN brg dagangan --> ade brg TEMPATAN..ade brg LUAR NEGERI
*barang tempatan macam damar, tikar, bijih timah, sagu, minyak, lada hitam, pinang, ikan masin, garam, kayu gaharu dan beras
*barang luar negeri pula macam benang emas, kain sutera putih, teh, barangan tembikar dan tembaga dari China.
(ayat dari buku teks m/s 109)

KEMUDAHAN --> gudang+khidmat membaiki kapal

Ade 2 cara perdagangan dijalankan i.e TUKAR BARANG + MATA WANG


sistem cukai yang BERPATUTAN
(a) setiap bahara lada hitam = 6 keping emas
(b) setiap bahara timah = 10 keping emas

sistem naungan; menjamin KESELAMATAN pedagang ASING
di mana...setiap pedagang asing dilindungi oleh Bendahara, Raja Indera Bongsu, Temenggung dan Laksamana

org laut; jamin KESELAMATAN PEDAGANG + KAPAL yg berlabuh
*tugas org laut : kawal pelabuhan, pengawas perairan Johor, penunda + penunjuk arah

geografi; TERLINDUNG dari tiupan angin monsun + PINTU MASUK bhgn selatan Selat Melaka
jadi..bolehla Johor kawal lalu-lintas kapal dagang dari Barat + Timur

pusat buat kapal pesisiran pantai; banteng, baluk, kolek, pencalang + pencacap

[F1] 7.5 - Perang Tiga Segi

[F1] 7.4 - Kebangkitan Acheh

[F1] 7.3 - Usaha Johor menguasai Melaka

[F1] 7.2 - Penerusan Warisan Melaka

[nanti2la edit]

[F1] 7.1 - Pengasasan Kerajaan Johor

Bab ini membincangkan peristiwa pengunduran Sultan Mahmud Shah dari Melaka ke Bentan dan mengasaskan kerajaan baru bagi mendapatkan semula Melaka. Kerajaan baru ini akhirnya bertapak di Johor
(ayat dari buku teks m/s 101)

okey kelas
refresh balik bab 6 ye

Kesultanan Melayu Melaka telah mengalami kemerosotan semasa pemerintahan Sultan Mahmud Shah (ayat dari buku teks m/s 91)

dan..ingat tak kes yang Sultan Mahmud telah murka+bunuh Tun Mutahir tanpa usul periksa tu?

kan lepas tu Sultan Mahmud menyesal dan kemudiannya...menyerahkan pemerintahan kepada puteranya; Raja Ahmad (sekali lagi ayat dari buku teks m/s 92 pulak)

dan selepas diserang Portugis, akhirnya sultan berundur
lepas tu...Sultan Mahmud Shah mendirikan kerajaan yang baru SELEPAS KEMANGKATAN anaknya, Sultan Ahmad Shah

jadi kelas...
sebab tu lah di awal bab7 menyatakan usaha SULTAN MAHMUD SHAH untuk mengasaskan kerajaan baru bagi mendapatkan semula Melaka

ok..jadi ingat
SULTAN......
MAHMUD.....
SHAH...

[F1] 6.3 - Kedatangan Portugis

Terdapat 4 faktor yang menyebabkan KEMEROSOTAN MELAKA

satu -> kelemahan dalam kepimpinan
dua -> masalah perpaduan
tiga -> kelemahan askar Melaka
dan empat -> KEDATANGAN PORTUGIS!!

kenapa ye orang Portugis ni berminat nk dtg ke Melaka?
[sila baca m/s 94]

bagaimana Portugis ni akhirnya berjaya MENAWAN MELAKA??

Semuanya bermula dgn kedatangan Lopez de Sequeira yang telah dihantar oleh Raja Portugal
Pada awalnya, kedatangan rombongan ni adalah untuk tujuan memulakan hubungan dgn kerajaan Melaka.
Tetapi...pedagang2 Islam dari Gujerat + Jawa dapat info bahawa rombongan tersebut berniat jahat
Dan...akhirnya, sultan pon menangkap rombongan tersebut
*untuk memudahkan kronologi kedatangan Portugis, rujuk rajah di bawah





lepas tu kan, Raja Portugal tu hantar pulak si Alfonso de Albuquerque tu
si Alfonso pon buat 3 TUNTUTAN

satu -> ganti rugi
dua -> bebas tawanan
tiga -> bina kubu

dan Sultan Melaka telah MENOLAK tuntutan tersebut

*kesan drpd penolakan tuntutan tersebut
MELAKA DISERANG!!

Sultan Melaka ketika itu telah cuba sedaya upaya menawan semula Melaka
tetapi... tidak berjaya TT_TT

* Hikayat Muhammad Ali Hanafiah
-mengisahkan seorang pahlawan yang gagah berani dan telah menentang ramai musuh

Hikayat ini telah menyemarakkan semangat juang askar Melaka!!!!


dengan itu,
tamatlah bab 6
^__^

JGN LUPA STUDY YE!!!

[F1] 6.2 - Masalah perpaduan + kelemahan askar Melaka