[F2] 4.6 - Sosial; tak seimbang [dasar pecah+perintah]

1. Dasar pecah + perintah
- setiap kaum dipisahkan dgn kegiatan ekonomi + petempatan yg berbeza
a) Org Melayu --> pentadbiran
b) Org Iban --> ketenteraan
c) Org Cina --> pertanian, perlombongan + perdagangan [bandar2]
d) Org India --> perniagaan kain [ Kuching]
e) Org Sikh --> polis
f) bumiputera [ kaw. pedalaman]

**halang perpaduan kaum
**jamin kedudukan sbg Raja S'wak

2. Bandar2 baru
- Kuching [ibu ng.], Miri [petroleum] + Bintulu
- pusat pentadbiran + perdagangan

3. kemudahan asas [bandar shj]
- jln raya [Kuching + Miri]
- air
- elektrik
- ladasan k/api [Kuching-Bau]

4. pengangkutan
- syarikat perkapalan[Singapore and Sarawak Steamship Company]
- kapal terbang air [Kuching-Singapura]

5. perhubungan + kesihatan
- pos, telegraf, telefon
- hospital, klinik [mubaligh kristian; Kuching + Sibu]

6. pendidikan
- bukan moden!
- sekolah [Melayu+Cina]
- Dayak [xde!]
- sekolah rendah [latih org Melayu S'wak; jd guru, kakitangan rendah k'jaan]
--> buku dr Sem. TM
--> Sekolah Merpati Jepang, Sekolah Encik Buyong
- galak mubaligh Kristian [Sekolah St Thomas, Sekolah St Mary, Sekolah St Teresa]
- sekolah Cina
- sekolah Melanau

7. Jabatan Pelajaran
- kawal pendidikan di S'wak
--> Maktab Perguruan Kent (1940)