[F2] 4.1 - Bagaimana James Brooke masuk campur?

1. Sultan--lantik--> Pangeran Indera Mahkota

2. P. I. Mahkota --> KEJAM + ZALIM
a) ambil alih kuasa pentadbiran + perdagangan [antimoni+emas]

b) cukai tinggi

c) tak bg upah

3. Bidayuh + Melayu --menentang --> P.I.Mahkota

4. Sultan Brunei --hantar--> Pangeran Raja Muda Hashim [utk tamatkan kebangkitan]

5. P. R. M. Hashim --minta bantuan --> James Brooke

-lantik J. Brooke kalo dpt tamatkan!

6. tentera J.Brooke+ P.R.M. Hashim --> kebangkitan tamat!

7. P. R. M. Hashim --melengah2kan perlantikan J.Brooke

8. J.Brooke marah! --> BOM bandar Kuching

9. J.Brooke jd Gabenor +Raja Sarawak
* Perjanjian P.M.R.Hashim-J.Brooke (1841)
i) J.Brooke perintah S'wak+kuasai hasil
ii) J.Brooke mst hormat+pelihara [undang2+adat istiadat Melayu]

10. J.Brooke hadap sultan [utk sahkan kedudukan]
- dtg dgn angkatan tentera laut
- Sultan t'paksa iktiraf!
* Perjanjian S.O.A Saifuddin- J.Brooke (1842)
i) Sultan
- bg S'wak [kaw. Tg Datu --> Sg Samarahan]
- serah hasil cukai
ii) J.Brooke bayar 2500dolar/setahun
iii) xboleh kacau agama+adat penduduk
iv) Sultan IKTIRAF J.Brooke sbg Raja Putih S'wak

11. Sultan cuba MENENTANG
-British serang sultan
-sultan tewas + t'paksa sign
* J.Brooke diiktiraf sbg Raja Sarawak!