[F3] 7.5 - Pengisytiharan Persekutuan Malaysia

* Perlembagaan Persekutuan TM + memorandum [Sabah+S'wak]
--> Perlembagaan Persekutuan Malaysia

* Sabah - Tuntutan 20 [S'wak terima]
i) xde agama rasmi
ii) bebas beragama
iii) BI [bhs rasmi]
iv) imigresen [k'jaan ng.]
v) Malaysia [nama persekutuan]
vi) Dasar pelajaran [kekal]
vii) ade kerusi parlimen
viii) ratu British+YdP Agung --lantik--> ketua negeri

* 9 Julai 1963 [Perjanjian Persekutuan Malaysia]
--> di Malborough House, London
i) hal ehwal luar [k'jaan Persekutuan]
ii) agama Islam [rasmi --> Persekutuan; kecuali Sabah+S'wak]
- agama lain bebas
iii) BM [bhs kebangsaan]
- bhs lain boleh guna
iv) Sabah+S'wak -->BI [bhs rasmi] sehingga 10 thn slps pembentukan Persekutuan Malaysia
v) Sabah+S'wak --> kuasa imigresen+perkhidmatan awam
vi) rakyat bumiputera [Sabah+S'wak]--sama taraf-- org Melayu [PTM]

maka
isi perjanjian tersebut dimasukkan ke dalam Perlembagaan Persekutuan Malaysia
---> 16 Sept 1963 [Deklarasi Penubuhan Persekutuan Malaysia @Stadium Merdeka]
+ 101 das tembakan meriam + "Merdeka" 7kali

* PTM+ S'wak+Sabah+S'pore --> Malaysia
** S'wak+Sabah+S'pore --> merdeka!

[F3] 7.4 - kronologi pembentukan Persekutuan Malaysia

1. cadangan
- TAR --> cadangan [Mei 1961]

2. reaksi
a) TPM [sokong]
b) S'pore
- PETIR [sokong]
- B.S+P.R.S [menentang]
c) Sabah[sokong]
d) S'wak [sokong]
- SUPP [menentang]
e) Brunei --> menentang
- sultan [sokong]
-P.R.B [menentang]

3. penerangan
* JPPM [Julai 1961]
- Sabah+S'wak
--> Suruhanjaya Cobbold

4. pandangan
* Suruhanjaya Cobbold [1962]
- Sabah+S'wak
--> setuju join!

5. hak2
* JAK [1962]
- Sabah+S'wak+Brunei
--> Tuntutan 20 perkara Sabah [S'wak setuju] --> masuk dlm perlembagaan

6. pendapat
* Referendum S'pore [1962]
--> setuju join!

7. tinjau semula
* Suruhanjaya PBB [1963]; Indonesia+Filipina yg request
- Sabah+S'wak
--> setuju join!

8. Pengisytiharan Persekutuan Malaysia
- 16 Sept. 1963

[F3] 7.3 - reaksi [negara2 jiran +negara2 barat]

1. Indonesia
* awal : sokong
* last2 : menentang!
- PKI: "neokolonialisme"
- Soekarno : " Indonesia+TM --> Indonesia Raya"

2. Filipina
* menentang: "Sabah sebhgn drpd Kesultanan Sulu"
maka..
laporan Suruhanjaya Cobbold+Suruhanjaya PBB : Sabah nk join

3. negara2 Barat
* Britain+Amerika Syarikat : sokong
- cepatkan kemerdekaan
- sekat pengaruh komunis

** Suruhanjaya Cobbold [Sabah+S'wak]
-Ghazali bin Shafie
- Wong Pow Nie
- Lord Cobbold
- David Watherston
- Anthony Abell

[F3] 7.2 - Reaksi

1. PTM
- sokong;
* PAS [sokong] : "PTM+Indonesia--> Melayu Raya"

2. S'pore
* PETIR: sokong [spy x dikuasai parti b'haluan kiri]
* Barisan Sosialis + Parti Rakyat S'pore
- [anggap] PTM {plan Britain utk kekalkan pengaruhnya}

maka... referendum [pendapat] --> sokong!

3. Sabah
- tubuh parti politik
* UNKO + USNO : sokong [awal-->akhir]
* Parti Bersatu+ Parti Demokratik : sokong [tp kena merdeka dulu]
* Pasok Momogun
- awal: menentang [Sabah+S'wak+Brunei]
- akhir: sokong

maka...
UNKO+USNO+Parti Bersatu+ Parti Demokratik+Pasok Momogun --> Perikatan Sabah
* ketua [Donald Stephens + Tun Datu Mustapha bin Datu Harun]
* menang p/raya 1962 [Majlis Daerah]

4. S'wak
* PANAS+SNAP
- awal : menentang
- akhir: sokong
* SUPP : menentang
* BARJASA+PESAKA+SCA : sokong [awal->akhir]

maka...
* UNKO+USNO+BARJASA+PESAKA+SCA --> Perikatan S'wak
- menang p/raya 1963 [Majlis Daerah] --> sertai Persekutuan Malaysia

5. Brunei
* Sultan Omar Ali Saifuddin : sokong
* Parti Rakyat Brunei : menentang [kalo join = jd tanah jajahan]
- " Brunei+ S'wak+ Sabah --> K'jaan Kalimantan Utara"
- usul menentang --> DITOLAK --> PEMBERONTAKAN

maka...
* menolak [Julai 1963]
- hasil minyak + perlantikan YDP Agung

kesimpulannya [PTM+Sabah+S'wak+S'pore: sokong]
i) Sabah+S'wak [majoritinya]
awal: menentang [berhati2+ x paham]
---JPPM---> akhir : sokong

ii) Brunei
menentang

** rakyat bebas utk menentukan masa depan negara mereka!!

[F3] 7.1 - idea+ matlamat pembentukan Persekutuan Malaysia

T.A.R : "PTM+Sabah+S'wak+S'pore+Brunei --> Persekutuan Malaysia"

* cadangan
i) disambut +ve
ii) J/kuasa Perundingan Perpaduan Malaysia (JPPM)
- rundingan dgn wilayah2 yg terlibat
iii) usul ke Dewan Rakyat

*matlamat --> stabil [politik] + ekonomi [makmur] + sosial [harmoni]
i) CEPAT merdeka
ii) SEIMBANG kaum
iii) MAJU sosioekonomi
-satukan sumber tenaga + sumber asli +
-hapuskan sekatan cukai
-tarik pemodal luar
- majukan taraf hidup [Sabah, S'wak + Brunei]
iv) KESELAMATAN+KESTABILAN negeri

[F2] 7.5 - Dato' Maharaja Lela

* Dato' Maharaja Lela
- Org Besar Berlapan Perak
- Penghulu Pasir Salak

1. Faktor2 penentangan
a) British ambil hak kutip cukai
- sultan diugut turun takhta

b) Cukai baru
- cukai padi, perahu, atap, senjata, bayaran permit utk membalak
- cukai kelamin

c) cabar ketuanan Melayu
- paksa sultan sign [pengisytiharan penyerahan kuasa kpd British]
- Residen berkuasa [lantik hakim, kutip cukai, lantik penghulu]

2. meeting kt Durian Sebatang [nak bunuh Birch]
- Raja Abdullah, Raja Ismail, D.M. Lela
- D.M. Lela, Dato' Sagor, Pandak Indut + Seputum --> nk bunuh Birch

3. Birch mati dibunuh
* British ---serang--> Pasir Salak
- tp British kalah; Kapten Innes terkorban =)
---Perang Perak----
*British + tentera [India+Hong Kong]
- Perak kalah =(

4. kesan
* D.M Lela, Dato' Sagor , Pandak Indut + Seputum --> gantung sampai mati
* Sultan Abdullah + Ngah Ibrahim --> dibuang ng [Pulau Seychelles]
* Raja Ismail --> dibuang ng. [Johor]

[F2] 7.4 - Sharif Masahor

* Sharif Masahor
- pembesar Sarikei ( Sg. Rajang)
- dilantik Sultan Abdul Mu'mein Brunei


1. Faktor penentangan
a) Brooke tadbir Sarikei (Brooke ambil Sg. Rajang)

b) JB bina kubu di Kanowit+ lantik Henry Steele (wakil British)
- ambil alih kuasa!
- Sharif Masahor MENENTANG tindakan Brooke!

c) 1855; Sharif Masahor --serang--> Mukah
--usir--> Pangeran Matusin (sokong JB)

d) JB --lucut kuasa--> Sharif Masahor (Sarikei)
- Sharif Masahor MARAH!

e) Sharif Masahor + Datu Patinggi Abdul Ghapur vs J.B
- Sharif Masahor --serang--> Kanowit

f) Sharif Masahor + Datu Patinggi Abdul Ghapur + Temenggung Hashim --> berpakat!
- C.B dpt tahu

g) C.B +Belanda --tahan--> Datu Patinggi Abdul Ghapur [ dipenjarakan]

h) Sharif Masahor vs C.B
- Sg. Sadong
- S.M kalah + berundur ke Mukah =(

i) J.B --paksa Sultan Brunei --> serah Mukah + tahan S.M
- S.M dibuang ng. ke S'pore

** Brooke terus ditentang oleh
- Pemimpin Banting + Penghulu Asun