[F3] 6.4 - Gerakan Anti Penyerahan [part 3]

maka..tindakan British terhadap Gerakan Anti Penyerahan
i) pecah-belahkan
ii) galakkan tubuh YMA
iii) laga2kan [Melayu-Dayak]
iv) buruk2an
v) main2kan

[tindakan scr KEKERASAN] setelah Sir Duncan mati ditikam
vi) R.D, M.S, A.R dan B.S [ditangkap+dihukum gantung]
vii) British haramkan PMS
viii) ahli2 Rukun 13 [ditangkap+dipenjara]

~ Gerakan Anti Penyerahan lemah [awal 1950 an]

---> Sarawak menjadi tanah jajahan British sehingga 1963

[F3] 6.3 - Gerakan Anti Penyerahan [part 2]

1. Cara2 penentangan
i) surat bantahan, kawat, telegram [British x endahkan]
ii) poster
iii) kaum wanita [demonstrasi]

[kakitangan k'jaan byk menentang]
- maka, British --> Pekeliling no.9
iv) cikgu letak jawatan [sekolah tutup] + pelajar tinggalkan maktab
v) tunjuk perasaan besar2an [bantah perlantikan Gabenor Sarawak]
vi) Barisan Pemuda Melayu [BPM] --> perhimpunan

[apabila gerakan makin lemah]
vii) gol.muda [BPM] --scr sulit --> RUKUN 13
-ahli BPM yg radikal [bersumpah]

*Rukun 13
--> Rosli Dhobi
i) bunuh Sir Duncan Stewart
ii) sanggup korbankan diri
iii) tulis sajak [nama: Lidros]

[F3] 6.2 - Gerakan Anti Penyerahan [part 1]

* berikut adalah kronologi "Sarawak diserahkan kpd British"
1. Jepun kalah --> PTB [1945-1946]
2. CVB nk serah Sarawak [DESAKAN+KRISIS FAMILI+KRISIS $]
3. CVB -rundingan- British
4. CVB hantar Gerald [dpt sign scr tipu]
5. CVB isytihar Majlis Tertinggi setuju!
6. Melayu+Iban --> bantah
7. CVB rujuk Majlis Negeri --> Cession Bill [18 sokong; bukan b/putera]
8. Sarawak --> Jajahan Mahkota British

1. Gerakan Anti-Penyerahan
i) Melayu+Iban --> bantah
- ketua: Datu Patinggi Haji Mohamad Kassim
ii) PKMS+BPM+BPS+PDS --> bantah

2. Faktor2 Gerakan Anti-Penyerahan
i) bertentangan dgn Perlembagaan 1941
ii) CVB tipu
iii) Anthony Brooke x dilantik

* Perlembagaan 1941 + Raja Brooke --> senang utk merdeka!
* kalo British --> susah nk merdeka

[F3] 6.1 - Perubahan Pentadbiran Ke Arah Berkerajaan Sendiri di Sarawak

Brooke<---[1941; Jepun]----[1945; PTB]----[1946]--> British + Gerakan Anti Penyerahan



1. Jepun kalah --> PTB [10 Sept 1945--> 1 Julai 1946]
*PTB
- ketenteraman
- pulihkan ekonomi
- kemaskinikan pentadbiran

2. British : nak Sarawak
CVB: nak bg Sarawak

3. Faktor2 CVB nak serah Sarawak
i) desakan
ii) krisis famili
iii) krisis $


4. CVB --> rundingan <--British * CVB serah Sarawak --> British
* CVB hantar wakil [Gerald T. Mac Bryan] - utk dptkan sign
* Gerald dpt sign [tipu]
--> CVB isytihar
"Majlis Tertinggi Sarawak SETUJU serak Sarawak kpd k'jaan British"

5. org Melayu+Iban --> BANTAH

6. CVB diminta dptkan persetujuan penyerahan Sarawak ikut [perundangan+demokrasi]


7. CVB rujuk Majlis Negeri
* bersidang 3 hari
-luluskan Rang Undang2 Penyerahan Sarawak a.k.a Cession Bill
* 18 sokong [bukan b/putera], 16 x sokong [b/putera]

--> Sarawak jd "Jajahan Mahkota British"
Gabenor : Sir Charles Arden Clarke [1st]
: Sir Duncan Stewart [2nd]

[F3] 5.4 - Pemasyhuran Kemerdekaan

* Padang Kelab Selangor; 12 am
Union Jack [down]
PTM [up!]

* Stadium Merdeka
Merdeka [7 x]



* Kandungan Pemasyhuran Kemerdekaan
i) PTM [ng yg merdeka + berdaulat]
ii) Perjanjian PTM 1957 [Raja2 Melayu - Ratu England]
--> btk PTM
iii) Ratu England + Parlimen British [xde kuasa pd NNS]
iv) Perlembagaan Persekutuan [31 ogos 1957]
v) PTM
- Johor, Pahang, N9, S'gor, Kedah, Perlis, Kelantan, T'ganu, Perak, Melaka, Penang
vi) PTM --> negara demokrasi [rakyat sejahtera]

[F3] 5.3 - Perlembagaan Merdeka

i) PTM
ii) YDPA [ketua negara]
iii) Parlimen [Dewan Rakyat+Dewan Negara]
iv) PM [ketua pentadbiran negara]; dibantu kabinet
v) Islam [agama rasmi] PTM
vi) BM [bhs kebangsaan]
vii) kerakyatan terbuka
- lahir di PTM
- permohonan [syarat ttt]
viii) [istimewa] Melayu --> kekal

*Perlembagaan 1957
- memberikan hak mutlak kpd penduduk tempatan utk menerajui sebuah negara yg berdaulat

[F3] 5.2 - Perlembagaan PTM + Suruhanjaya Reid

131 memorandum --> Suruhanjaya Reid --> perbahasan/ cadangan asal berubah --> SETUJU!!

*Suruhanjaya Reid [Mac 1956; susun perlembagaan PTM]
Pengerusi: Lord William Reid
i) merangka perlembagaan bg PTM
ii) btk+tentukan kuasa k'jaan [pusat/negeri]
iii) jamin kedudukan khas Raja2 Melayu
iv) wujud 1 RUPA BANGSA PTM

* Perubahan perkara yg dipersetujui
i) btk ng. persekutuan [bahagi kuasa pusat/negeri]
ii) jus soli [lahir di TM]
iii) [istimewa] Melayu --> kekal
iv) Institusi Raja2 Melayu+Raja Berperlembagaan --> kekal
v) BM [bhs kebangsaan]; Cina+Tamil [sekolah masing2]
vi) Islam [agama rasmi]; lain2 boleh diamalkan

*ahli Suruhanjaya Reid
i) Sir Ivor Jennings
ii) Sir William Mc Kell
iii) Tuan B. Malik
iv) Tuan Abdul Hamid

* Parlimen British terima Cadangan Reid [Jun 1957]
Cadangan Reid --[British terima]--> Draf Perlembagaan Merdeka --[dibentangkan]
--> Perjanjian Merdeka [15 Ogos 1957]